12 raadgevingen voor hulpverleners.

Iemand komt bij jou op bezoek en heeft een rookprobleem. Hoe treed je als hulpverlener best op? Hierna volgen enkele raadgevingen en informatie die je kan bespreken met de roker. De volgorde waarop je dit doet, is belangrijk maar dient natuurlijk afhankelijk te zijn van de situatie, de tijd die je eraan kan spenderen en je eigen voorkeur. Probeer als hulpverlener zelf ook 100% te geloven in wat je vertelt.

Het is uiteraard niet de bedoeling om iemand met deze raadgevingen te doen stoppen met roken. Het is wel de bedoeling om iemand op rationele wijze iets aan te reiken waarmee hij zijn eigen slaagkans kan verhogen.

Denk eraan: roken is de grootste ‘killer’. De tijd die je eraan spendeert, is de moeite waard, vooral als je voelt dat iets van je uitleg ‘aanslaat’. De rokers die zich ook maar een beetje écht geholpen voelen, zullen je dankbaar zijn.

1. De verslaving aan sigaretten is hoofdzakelijk (+/- 90% als je er een cijfer op wil plakken) psychisch. Niemand kan zich bewust rechtstreeks verslaafd maken (in de zin van: ‘En vandaag ga ik eens verslaafd zijn’). Het gebeuren is dus hoofdzakelijk een on-bewust fenomeen.

2. De nicotine (op zich +/- 10% van de verslaving) werkt voornamelijk als een hefboom voor de psychische verslaving. Het onbewuste krijgt +/- 20 x per dag, elke dag, de boodschap dat nicotine je beter doet voelen.

3. Het gebruik van wilskracht om te stoppen leidt tot een gevecht met jezelf, en nog wel met je eigen onbewuste. Dit is enorm krachtig. Beter maak je je eigen onbewuste tot vriend dan tot vijand. Gebruik wilskracht dus alleen onrechtstreeks, om jezelf ertoe te brengen te blijven werken aan motivatie.

4. Een sigaret roken doet je niet ‘beter’ voelen dan iemand die niet rookt. Het helpt alleen om je minder slecht te voelen, waarbij het ‘slechte gevoel’ dat door de sigaret verbetert, op middellange termijn door het roken zelf toeneemt. Het ‘goede gevoel’ van een sigaret wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het wegnemen van de ontwenningsverschijnselen van de vorige sigaret. Deze zijn maximaal na 20-30 minuten, de tijd waarop een kettingroker behoefte krijgt aan een nieuwe sigaret.

5. De lichamelijke verslaving aan nicotine is volledig voorbij op 2-3 dagen na het stoppen met roken. De ontwenningsverschijnselen die dan nog overblijven, zijn louter het gevolg van de psychische verslaving. Als je deze op voorhand vermindert, heb je dus ook minder last van ontwenning.

6. Motivatie is uiterst belangrijk. Niet alleen weten wat je eigen motivaties zijn, maar ze ook beleven. Bv.: neem gezondheid als motivatie. Wat betekent gezondheid voor jou? Wanneer voel je je gezond, m.a.w. wanneer geniet je ervan? -bv. bij wandelen, sport- Denk op zo’n momenten van genieten eraan dat je zonder sigaretten nog meer en ook langer zou kunnen genieten.

7. Het onbewuste is meestal weinig gevoelig voor negatieve motivatie. Afschrikking door te wijzen op de gevaren haalt dus in die zin weinig uit. Het blijft natuurlijk wel belangrijk dat mensen weten welke gevaren met het roken verbonden zijn. Geef deze informatie liefst op een zakelijke toon. Een afschrikkende toon doet als reactie de ‘poort van het onbewuste’ dichtklappen. Wees dus niet-emotioneel, maar wel beslist.

8. Het onbewuste is altijd heel gevoelig voor positieve, doorleefde motivatie. Elke negatieve motivatie kan ook positief verwoord worden in zijn tegendeel. Bv. maak van ‘het kost veel geld’ iets als ‘door te stoppen kan je meer geld spenderen aan iets dat je heel graag doet’. Beeld jezelf goed in dat je dit daadwerkelijk doet. Hoe concreter deze inbeelding is, hoe groter het effect.

9. Doe geen halfslachtige pogingen om te stoppen. Werk op voorhand hard aan je eigen motivaties en stop pas als je voor jezelf de ‘zekerheid’ hebt dat je het roken redelijk gemakkelijk zal kunnen laten.

10. Fixeer je niet lang op voorhand op een vast tijdstip om te stoppen met roken. Als je al een tijdstip neemt (bv. morgen of volgende week) doe dat dan pas als je voelt dat je een grote slaagkans hebt.

11. Zie herval niet als een mislukking, maar als een stap op de weg naar het definitief gestopt zijn met roken. Van een herval kan je leren. Geef de volgende keer nóg meer aandacht aan het doorléven van je eigen motivaties.

12. Jongeren zijn, ondanks wat ze zelf beweren, erg ontvankelijk voor rolmodellen. Als roker moet je je er steeds bewust van zijn dat je anderen, vooral jongeren, meehelpt bij het verslaafd worden en blijven. Deze verantwoordelijkheid deelt iedereen.